Δευτέρα, 11 Ιουνίου 2018

Δευτέρα, 21 Μαΐου 2018

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΙΟΥΝΙΟΣ 2018


6ο Γ/ΣΙΟ ΝΙΚΑΙΑΣ
ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2017-18



ΤΑΞΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

v  ΙΣΤΟΡΙΑ  (ΚΑΤΣΑΝΑΚΗΣ)

ΕΝΟΤΗΤΕΣ         1, 3,  5, 7, 8, 9, 10, 12, 13, 17, 18, 19, 20, 29, 30, 31, 32, 34, 36, 38, 39, 40, 41, 43, 44, 45


v  ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΚΑΤΣΑΝΑΚΗΣ – ΠΕΝΤΕΡΗ)

ΕΝΟΤΗΤΕΣ       1 – 5 και οι δευτερεύουσες προτάσεις όλων των ενοτήτων


v  ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (για τυχόν μεταξεταστέους) ΚΑΤΣΑΝΑΚΗΣ – ΠΕΝΤΕΡΗ


ΕΝΟΤΗΤΕΣ : 1 (μόνο το κείμενο), 2, 4(μόνο το κείμενο), 6 ( εκτός από οριστική αντωνυμία),  8 (εκτός από αυτοπαθητική αντ.), 9 , 10 ( Γ) , 11 Γ(όχι αναφορικές προτάσεις)



ΤΑΞΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

v  ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΚΑΤΣΑΝΑΚΗΣ- ΤΕΡΛΕΣΗ)

ΕΝΟΤΗΤΕΣ       1-6    ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ Β1 (Διαθέσεις - Ενότητα 4) και Β 1, 2, 3 (αντωνυμίες – Ενότητα 6)


ΤΑΞΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

v  ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (για τυχόν μεταξεταστέους) ΚΑΤΣΑΝΑΚΗΣ


ΕΝΟΤΗΤΕΣ

2 (σελ. 18, 19)
3 (σελ. 22,23,24)
4  όλη
5 (σελ. 41,42)
6 όλη
7 όλη (εκτός Β1)
8 (σελ. 65,66)
9 (σελ. 71-74)
11 (όλη εκτός από Β2 : ετυμολογικά)
13 (όλη εκτός Β2)





Τετάρτη, 4 Απριλίου 2018

ΕΝΟΤΗΤΑ 45


                                                 

         Τα προμηνύματα και τα αίτια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου

                       
Τα προμηνύματα του πολέμου
  • Η Ιαπωνία κατέλαβε την κινεζική επαρχία της Ματζουρίας το 1931.
  • Η χιτλερική Γερμανία εγκατέλειψε την Κοινωνία των Εθνών το 1934 και επανέφερε την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία το 1935 κατά παράβαση της συνθήκης των Βερσαλιών.
  • Η φασιστική Ιταλία κατέλαβε την Αιθιοπία το 1936 και αποχώρησε από την Κοινωνία των Εθνών.
  • Η Γερμανία κατέλαβε τη αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη της Ρηνανίας το 1936.
  • Η Γερμανία και η Ιταλία συμμετείχαν στον εμφύλιο πόλεμο της Ισπανίας το 1936 – 1939 υπέρ του φασίστα Φράνκο.
  • Το 1936 σχηματίστηκε ο Άξονας Ρώμης – Βερολίνου
  • Η Γερμανία, η Ιταλία και η Ιαπωνία υπέγραψαν το Αντιδιεθνιστικό Σύμφωνο, με στόχο την καταπολέμηση του κομμουνισμού και την υποστήριξη του φασισμού σε παγκόσμιο επίπεδο.
  • Η Ιαπωνία κήρυξε τον πόλεμο στην Κίνα το 1937.
  • Η Γερμανία ενσωμάτωσε την Αυστρία το 1938.
  • Η Βρετανία και η Γαλλία υπέγραψαν τη συμφωνία του Μονάχου στις 29 Σεπτ. 1938, με την οποία αποδέχονταν την προσάρτηση της Δ. Τσεχοσλοβακίας στη Γερμανία.
  • Ο Χίτλερ διέλυσε την Τσεχοσλοβακία το 1939, θέτοντας τη Βοημία υπό γερμανική προστασία και ανακηρύσσοντας τη Σλοβακία ανεξάρτητη αλλά υπό γερμανική κηδεμονία.
  • Η Ιταλία κατέλαβε την Αλβανία το 1939.
  • Ο Χίτλερ απαίτησε να παραχωρηθεί ο πολωνικός διάδρομος του Ντάντσιχ στη Γερμανία, ενώ η Βρετανία και η Γαλλία ανακοίνωσαν ότι θα κήρυτταν τον πόλεμο στη Γερμανία, εάν αυτή προχωρούσε σε επίθεση εναντίον της Πολωνίας.
  • Η Γερμανία και η Σοβιετική Ένωση υπέγραψαν σύμφωνο μη επίθεσης (Σύμφωνο Ρίμπεντροπ – Μολότωφ) τον Αύγ. του 1939, που εξασφάλιζε στη Γερμανία ότι δε θα δεχόταν επίθεση από τα ανατολικά.

Αίτια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου
  • Οι ταπεινωτικοί όροι που επιβλήθηκαν στα ηττημένα κράτη του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου και κυρίως στη Γερμανία.
  • Τα ανικανοποίητα πιεστικά αιτήματα χωρών και εθνοτήτων από τις συνθήκες του Α΄ Παγκόσμιου πολέμου.
  • Η παγκόσμια οικονομική κρίση που ξέσπασε το 1929 ευνοώντας την επιβολή ολοκληρωτικών καθεστώτων.
  • Ο φόβος των δυτικών Δυνάμεων απέναντι στη Σοβιετική Ένωση, που τις έκανε να βλέπουν για πολύ καιρό τη ναζιστική Γερμανία ως ανάχωμα το οποίο θα εμπόδιζε την εξάπλωση της σοβιετικής επιρροής στην Ευρώπη.
  • Η αδυναμία της Κοινωνίας των Εθνών να παρέμβει αποτελεσματικά στις εξελίξεις.

Τρίτη, 3 Απριλίου 2018

ΕΝΟΤΗΤΑ 43



Η Ελλάδα του Μεσοπολέμου. Η δικτατορία της 4ης Αυγούστου 1936.
Η Β΄ Ελληνική Δημοκρατία
·        Ο Α. Παπαναστασίου πρότεινε την ανακήρυξη αβασίλευτης δημοκρατίας.
·        Με δημοψήφισμα, τον Απρ. του 1924, ανακηρύχθηκε η Β΄ Ελληνική Δημοκρατία.   
Η περίοδος 1924-1928
·        Κυρίαρχο στοιχείο της περιόδου ήταν η κυβερνητική αστάθεια.
·        Το 1918 ιδρύθηκε ΓΣΕΕ και το ΣΕΚΕ, που το 1924 μετονομάστηκε σε ΚΚΕ.
·        Το 1925 ο στρατηγός Θ. Πάγκαλος επέβαλε δικτατορία, την οποία σύντομα ανέτρεψε ένας άλλος στρατιωτικός, ο Γ. Κονδύλης.
·        Ο Κονδύλης προκήρυξε εκλογές από τις οποίες προέκυψε οικουμενική κυβέρνηση, που πρότεινε την ψήφιση του δημοκρατικού συντάγματος του 1927.
Η βενιζελική τετραετία 1928-1932
·        Το 1928 τις εκλογές κέρδισε ο Βενιζέλος με το κόμμα των Φιλελευθέρων.
·        Βασικά σημεία της πολιτικής του:
Ø      οικονομική ανάπτυξη,
Ø      εδραίωση της δημοκρατίας,
Ø      εκπαιδευτική μεταρρύθμιση,
Ø      εξωτερική πολιτική, που επιδίωκε την προσέγγιση με τις γειτονικές χώρες,
Ø      το «ιδιώνυμο», ένας νόμος που ψηφίστηκε το 1929 και καθιέρωνε ως ιδιώνυμο  αδίκημα την προβολή ιδεών που στόχευαν στη βίαιη ανατροπή του πολιτεύματος.
·        Ο Βενιζέλος κήρυξε την Ελλάδα σε πτώχευση το 1932 και προκήρυξε εκλογές.
Το Λαϊκό κόμμα στην εξουσία (1933)
·        Στις εκλογές της 5ης Μαρτ. 1933 νίκησαν τα αντιβενιζελικά κόμματα.
·        Την ίδια νύχτα εκδηλώθηκε πραξικόπημα από βενιζελικούς το οποίο απέτυχε.
·        Την εξουσία  ανέλαβε ο ηγέτης του Λαϊκού κόμματος Π. Τσαλδάρης.
·        Απόπειρα δολοφονίας κατά του Βενιζέλου κορύφωσε την πολιτική κρίση.
Το κίνημα του 1935 και η παλινόρθωση της βασιλείας
·        Την 1η Μαρτ. εκδηλώθηκε νέο βενιζελικό κίνημα που κατεστάλη από τον υπουργό Στρατιωτικών Γ. Κονδύλη.
·        Ο Ι. Μεταξάς και ο Γ. Κονδύλης πίεζαν τον πρωθυπουργό Τσαλδάρη να διενεργήσει δημοψήφισμα για το πολίτευμα, προκειμένου να επανέλθει η μοναρχία.
·        Ο Κονδύλης τελικά ανέτρεψε τον Τσαλδάρη, επέβαλε δικτατορία και επανέφερε το μοναρχικό καθεστώς (Νοέμ. 1935).
Μετά την παλινόρθωση
·        Ο Γεώργιος Β΄ παραμέρισε τον Κονδύλη και χορήγησε αμνηστία στους πολιτικούς που συμμετείχαν στο κίνημα του 1935.
·        Το 1936  έγιναν άκαρπες εκλογές. 
·        Ο Γεώργιος Β΄ ανέθεσε την πρωθυπουργία στον Ι. Μεταξά, που ήταν γνωστός για τις αντιδημοκρατικές του ιδέες.
·        Το Μάιο του 1936 σημειώθηκαν αιματηρές διαδηλώσεις στη Θεσσαλονίκη.
·        Στις 4 Αυγούστου 1936 ο Γεώργιος Β΄ και ο Μεταξάς κήρυξαν δικτατορία.
Η δικτατορία της 4ης Αυγούστου (1936)
·        Ο Μεταξάς επιδίωκε να εφαρμόσει στην Ελλάδα ένα καθεστώς στα πρότυπα της φασιστικής Ιταλίας και της ναζιστικής Γερμανίας.
·        Δημιούργησε την Εθνική Οργάνωση Νεολαίας (ΕΟΝ), για να παίξει το ρόλο φασιστικού κόμματος.
·        Επιδίωξε να κερδίσει τους αγρότες και τους εργάτες με συστηματική προπαγάνδα και με μέτρα κοινωνικού χαρακτήρα.
·        Ο Μεταξάς οργάνωσε τελικά ένα αυταρχικό κράτος χωρίς λαϊκή υποστήριξη.
·        Στην εξωτερική πολιτική, ο Μεταξάς με το Γεώργιο Β' ακολούθησαν τη Μ. Βρετανία, θεωρώντας ότι σε περίπτωση πολέμου αυτή θα επικρατούσε.     

Δευτέρα, 2 Απριλίου 2018

ΕΝΟΤΗΤΑ 42



Πολιτικές διαστάσεις της κρίσης του 1929
Η πολιτική-ιδεολογική κρίση του Μεσοπολέμου:
·        Μετά την οικονομική κρίση του 1929, οι άνθρωποι άρχισαν να δυσπιστούν απέναντι στα φιλελεύθερα δημοκρατικά πολιτεύματα.
·        Ιδεολογικά επικρατούν και ανταγωνίζονται μεταξύ τους δύο αντίθετες θεωρίες οικονομικής και κοινωνικής οργάνωσης: ο κομμουνισμός και ο φασισμός.
Η Σοβιετική Ένωση υπό τον Στάλιν
Ο Στάλιν υιοθέτησε μια συγκεντρωτική πολιτική, που αποτελούσε στρέβλωση των αρχών του σοσιαλισμού (σταλινισμός). Βασικά σημεία της ήταν:
·        Οικονομική πολιτική αυστηρά ελεγχόμενη με έμφαση στην εκβιομηχάνιση, που οδήγησε σε σημαντική βιομηχανική ανάπτυξη την περίοδο 1928-1941.
·        Συγκέντρωση όλων των εξουσιών στην κορυφή της κρατικής ηγεσίας.
·        Μετατροπή του κομμουνιστικού κόμματος σ΄ έναν συγκεντρωτικό μηχανισμό. 
Ο φασισμός στην Ιταλία
·        Το Μάρτιο του 1919 εμφανίστηκε το Εθνικό Φασιστικό Κόμμα του Μπενίτο Μουσολίνι, το οποίο εκμεταλλευόμενο την οικονομική και κοινωνική κρίση επιδίωκε να συσπειρώσει γύρω του  τους δυσαρεστημένους πολίτες.
·        Ένοπλες ομάδες φασιστών άρχισαν να τρομοκρατούν και να δολοφονούν κομμουνιστές, σοσιαλιστές και συνδικαλιστές.
·        Στις 28 Οκτωβρίου 1922 εκατό χιλιάδες φασίστες πραγματοποίησαν την πορεία προς τη Ρώμη με επικεφαλής το Μουσολίνι, ο οποίος μέχρι το τέλος του 1926 έθεσε την Ιταλία υπό τον απόλυτο έλεγχό του. 
·        Τα χαρακτηριστικά του φασιστικού καθεστώτος του Μουσολίνι:
Ø      Είχε τα πάντα υπό τον έλεγχό του.
Ø      Φυλάκιζε ή δολοφονούσε τους πολιτικούς που θεωρούνταν επικίνδυνοι.
Ø      Αντικατέστησε τις επαγγελματικές ενώσεις και τα εργατικά συνδικάτα με συντεχνίες που ελέγχονταν από το φασιστικό κόμμα.
Ø      Χειραγωγούσε τους νέους εντάσσοντάς τους στη φασιστική νεολαία.
Ø      Προπαγάνδιζε τα φασιστικά ιδεώδη μέσω του Τύπου, του ραδιοφώνου , και του αθλητισμού                                                                                                                                                                       Ο ναζισμός στη Γερμανία
·        Το Εθνικοσοσιαλιστικό Γερμανικό Εργατικό Κόμμα, που είχε ιδρυθεί το 1919 από τον Αδόλφο Χίτλερ, υποστήριζε ότι στη θέση της δημοκρατίας θα έπρεπε να επικρατήσει μια «Νέα Τάξη», στην οποία κυρίαρχη θέση θα είχαν οι Γερμανοί.
·        Το Ναζιστικό Κόμμα κέρδισε σταδιακά πολλούς οπαδούς από τα χαμηλά κοινωνικά στρώματα.
·        Ισχυροί Γερμανοί κεφαλαιούχοι, για να εμποδίσουν την άνοδο των κομμουνιστών, αποφάσισαν να ενισχύσουν τον Χίτλερ, ο οποίος έγινε καγκελάριος της Γερμανίας.
·        Οι ναζί πυρπόλησαν τη γερμανική βουλή, ενοχοποίησαν τους κομμουνιστές και ο Χίτλερ έγινε αρχηγός του κράτους (Φύρερ).
·        Τα χαρακτηριστικά του χιτλερικού καθεστώτος:
Ø      Διέλυσε τα άλλα κόμματα και το μόνο κόμμα στη βουλή ήταν το ναζιστικό.
Ø      Κυρίαρχες τακτικές του ήταν η χειραγώγηση των νέων και η προπαγάνδα.
Ø      Φανάτιζε το γερμανικό λαό με συγκεντρώσεις εκατομμυρίων οπαδών.
Ø      Έκαιγε τα μη αρεστά βιβλία , ενώ πολλοί διανοούμενοι έφυγαν από τη χώρα.
Ø      Εφάρμοσε ρατσιστική πολιτική.
Φασισμός και δημοκρατία στην υπόλοιπη Ευρώπη
·        Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες επιβλήθηκαν καθεστώτα φασιστικού τύπου.
·        Ως αντίσταση στο φασισμό δημιουργήθηκαν σε πολλές χώρες τα Λαϊκά Μέτωπα, που ήταν συμμαχίες φιλελεύθερων και αριστερών κομμάτων.
·        Στη Γαλλία και στην Ισπανία σχηματίστηκαν κυβερνήσεις λαϊκών μετώπων, που γρήγορα όμως έχασαν την εξουσία.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            

Σάββατο, 31 Μαρτίου 2018

ΕΝΟΤΗΤΑ 41


ΕΝΟΤΗΤΑ 41
Κοινωνικές διαστάσεις της κρίσης του 1929

Ο κοινωνικός αντίκτυπος της κρίσης:

·        Η κρίση επηρέασε όλα τα κοινωνικά στρώματα στο δυτικό κόσμο:
Ø      Ανώτερες τάξεις: ένα τμήμα τους ενισχύθηκε οικονομικά και κοινωνικά, εξαγοράζοντας χρεοκοπημένες επιχειρήσεις.
Ø      Αγρότες: τα προϊόντα τους έμεναν απούλητα και τα εισοδήματά τους εξανεμίζονταν.
Ø      Βιομηχανικοί εργάτες και εμποροϋπάλληλοι: οι μισθοί τους μειώθηκαν, οι    ώρες εργασίας ελαττώθηκαν, πάρα πολλοί απολύθηκαν.
Ø      Μικρομεσαίοι επιχειρηματίες: πούλησαν ή έκλεισαν τις επιχειρήσεις τους.
Ø      Δημόσιοι υπάλληλοι: ο μισθός τους μειώθηκε δραστικά.
·        Κύμα εξαθλίωσης απλώνεται σε ολόκληρο το δυτικό κόσμο. 

Η πολιτική του new deal:
·        Ο οικονομικός φιλελευθερισμός δεν ενέπνεε πλέον εμπιστοσύνη και πολλοί θεωρούσαν ότι έπρεπε να επέμβει το κράτος.
·        Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Φραγκλίνος Ρούσβελτ, επηρεασμένος από τις θέσεις του Άγγλου οικονομολόγου Κέινς, έλαβε μια σειρά μέτρων για την αντιμετώπιση της κρίσης που έγιναν γνωστά ως new deal (νιου ντιλ).
·        Σύμφωνα με τη νέα πολιτική, το κράτος θα έπρεπε να παρέμβει στην οικονομία κάνοντας μεγάλες επενδύσεις. Έτσι, οι άνεργοι θα έβρισκαν δουλειά και με τις αποδοχές τους θα έκαναν αγορές και θα αναθερμαινόταν η οικονομία.
·        Η αμερικανική κυβέρνηση ανέθεσε σε ιδιωτικές επιχειρήσεις μεγάλα δημόσια έργα και από το 1934 άρχισε να βελτιώνεται η οικονομική κατάσταση στις ΗΠΑ. 

Η εφαρμογή του new deal  και σε άλλες χώρες:
Σύντομα η πολιτική του new deal υποστηρίχτηκε και στην Ευρώπη με αποτέλεσμα, κατά τη δεκαετία του 1930, η «διευθυνόμενη οικονομία» να αντικαταστήσει σε μεγάλο βαθμό τη φιλελεύθερη.

Παρασκευή, 30 Μαρτίου 2018

ΕΝΟΤΗΤΑ 40


  ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ
Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ (1919-1939)
                                                        ΕΝΟΤΗΤΑ 40
Τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια,
 η παγκόσμια οικονομική κρίση του 1929 και η Μεγάλη Ύφεση

Τα αποτελέσματα του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου
Υλικά:
·        8 εκατ. νεκροί, 6 εκατ. ανάπηροι και τεράστιες υλικές καταστροφές.
Οικονομικά:
·        Ο δανεισμός των Ευρωπαίων, κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενίσχυσε την οικονομία και τη διεθνή θέση των ΗΠΑ.
Κοινωνικά:
·        Τα μεσαία στρώματα καταστράφηκαν οικονομικά στο μεγαλύτερο μέρος τους.
·        Οι γυναίκες άρχισαν να μπαίνουν στην αγορά εργασίας και σε χώρες όπως η Σοβιετική Ένωση, η Γερμανία, η Βρετανία απέκτησαν δικαίωμα ψήφου.
Πολιτικά:
·        Μετά τον πόλεμο η Ευρώπη έχασε την παγκόσμια ηγεμονία της.
·        Η Μ. Βρετανία και η Γαλλία έχασαν τη συνοχή του αποικιακού τους συστήματος.
·        Δημιουργήθηκε η σοσιαλιστική Σοβιετική Ένωση, η οποία αποτελούσε ένα διαφορετικό πρότυπο κοινωνικής οργάνωσης.
·        Αποδυναμώθηκε το κύρος του φιλελεύθερου αστικού κράτους.
Η κατάσταση στην Ευρώπη κατά τη δεκαετία του 1920
·        Επικράτησε έντονος ανταγωνισμός ανάμεσα στη Γαλλία και τη Γερμανία.
·        Η βελτίωση της οικονομικής τους κατάστασης οδήγησε σε συμφωνίες:
Ø      Συνθήκες του Λοκάρνο: υπογράφτηκαν το 1925 για το σεβασμό των υφιστάμενων συνόρων.
Ø      Σύμφωνο Κέλογκ-Μπριαν: υπογράφτηκε το 1928 από τους υπουργούς Εξωτερικών των ΗΠΑ και της Γαλλίας και καταδίκαζε τον πόλεμο.
Η έκρηξη της οικονομικής κρίσης του 1929
Τα αίτια:
·        Η οικονομική ευημερία στο δυτικό κόσμο κατά τη δεκαετία του 1920.
·        Ο διπλασιασμός της βιομηχανικής παραγωγής και του μέσου εισοδήματος στις ΗΠΑ κατά την περίοδο 1921-1929
·        Η συνεχής άνοδος των τιμών των μετοχών στο   Χρηματιστήριο της Ν. Υόρκης.
Η εκδήλωση της κρίσης:
Το φθινόπωρο του 1929 οι μεγάλοι επενδυτές άρχισαν να πουλούν τις μετοχές τους για να εισπράξουν τα κέρδη à Οι μικροεπενδυτές πανικοβλήθηκαν και έσπευσαν και εκείνοι να πουλήσουν τις μετοχές τους à Στις 24 Οκτωβρίου 1929 ξεκίνησε γενική   κατάρρευση των τιμών στο χρηματιστήριο à Η οικονομική κρίση, που ονομάστηκε κραχ, εξαπλώθηκε ραγδαία σε ολόκληρο σχεδόν τον κόσμο.
Οι συνέπειες της κρίσης:
·        Χάθηκαν περιουσίες, έκλεισαν επιχειρήσεις και εκατομμύρια εργαζόμενοι έμειναν άνεργοι.
·        Το 1931 η οικονομία των ΗΠΑ είχε καταρρεύσει.
·        Η εξαγορά των μικρών επιχειρήσεων από τις μεγάλες δημιουργήσε πανίσχυρα οικονομικά συγκροτήματα.
Η επέκταση της κρίσης – Η Μεγάλη Ύφεση
·        Η κρίση εξαπλώθηκε και στην Ευρώπη, καθώς οι αμερικανικές τράπεζες απέσυραν τα δάνεια που είχαν επενδυθεί στις ευρωπαϊκές χώρες και κυρίως σε Γερμανία και Μ. Βρετανία.
·        Η υποχώρηση αυτή, που προκλήθηκε στην οικονομία του δυτικού κόσμου την περίοδο 1929-1933, ονομάστηκε Μεγάλη Ύφεση και έπληξε και την Ελλάδα. 

Πέμπτη, 29 Μαρτίου 2018

ΕΝΟΤΗΤΑ 44



Το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα κατά το Μεσοπόλεμο

Η αποκατάσταση των προσφύγων:
·        Η στέγαση και η επαγγελματική αποκατάσταση των προσφύγων ήταν ένα άμεσο ζήτημα που είχε να αντιμετωπίσει η ελληνική κοινωνία του Μεσοπολέμου. 
·        Η Κοινωνία των Εθνών (ΚτΕ) βοήθησε την Ελλάδα να συνάψει δάνειο και ίδρυσε την Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων (ΕΑΠ).
·        Η ΕΑΠ ήταν ένας αυτόνομος οργανισμός που λειτούργησε, σε συνεργασία με το ελληνικό κράτος, από το 1923 έως το 1930. Ασχολήθηκε κυρίως με την αποκατάσταση των προσφύγων στην ύπαιθρο.
·        Την αποκατάσταση των προσφύγων στις πόλεις ανέλαβε κυρίως το ελληνικό κράτος που δημιούργησε προσφυγικούς συνοικισμούς ενώ οι ευκατάστατοι πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν σε περιοχές που επέλεξαν οι ίδιοι. 
Η αντιπαλότητα ανάμεσα στους γηγενείς Έλληνες και στους πρόσφυγες: 
·        Οι πρόσφυγες αντιμετωπίστηκαν αρνητικά από τους γηγενείς, γιατί:
Ø      αποκαταστάθηκαν σε γη που οι ντόπιοι θεωρούσαν δική τους,
Ø      εργάζονταν με χαμηλά μεροκάματα προκαλώντας πτώση των αμοιβών,
Ø      ήταν στην πλειονότητά τους βενιζελικοί και αυτό τους έκανε ανεπιθύμητους στην αντιβενιζελική Παλαιά Ελλάδα,
Ø      είχαν πρωτάκουστα ονόματα, έτρωγαν άγνωστα φαγητά και οι γυναίκες τους εργάζονταν σε ξένες δουλειές. 
·        Για πολλά χρόνια ο όρος «πρόσφυγας» είχε υποτιμητική σημασία.

Οι συνέπειες για την Ελλάδα από την άφιξη των προσφύγων:
·        Σε πολιτικό επίπεδο
Ø      Εγκαταλείφθηκε η Μεγάλη Ιδέα, καθώς η πλειονότητα των Ελλήνων συγκεντρώθηκε μέσα στα όρια του ελληνικού κράτους.
Ø      Με την εγκατάσταση των προσφύγων στη Μακεδονία και τη Θράκη ενισχύθηκε η εθνική ομοιογένεια.
Ø      Οι περισσότεροι πρόσφυγες ήταν βενιζελικοί, ενώ αργότερα πολλοί έγιναν κομμουνιστές και σοσιαλιστές και πρωτοστάτησαν στους κοινωνικούς αγώνες.
·        Σε οικονομικό επίπεδο
Ø      Ενισχύθηκε η αγροτική οικονομία.
Ø      Τονώθηκε το εμπόριο και η βιομηχανία.
·        Σε κοινωνικό επίπεδο
Ø      Οι πρόσφυγες έφεραν στην Ελλάδα τις συνήθειες και τον τρόπο ζωής τους, το ρεμπέτικο τραγούδι και τη μαγειρική τους.
Ø      Με την έξοδο πολλών γυναικών προσφύγων αλλά και γηγενών στην εργασία άρχισε να αμφισβητείται η αντίληψη ότι η γυναίκα είναι υποχείριο του άνδρα.
·        Σε πολιτισμικό επίπεδο
Ø      Οι πρόσφυγες ανανέωσαν τα ελληνικά γράμματα και τις τέχνες.

Τετάρτη, 28 Μαρτίου 2018

ΕΝΟΤΗΤΑ 39



Εξελίξεις σε Ελλάδα και Τουρκία μετά το Μικρασιατικό πόλεμο

Ελλάδα : το κίνημα του 1922
Εκδηλώνεται κίνημα του στρατού και του στόλου στη Χίο και τη Λέσβο,
με πρωταγωνιστές τους συνταγματάρχες Νικόλαο Πλαστήρα και Στυλιανό Γονατά.

Αιτήματα : παραίτηση βασιλιά , διάλυση βουλής, σχηματισμός νέας κυβέρνησης αποδεκτής από την Αντάντ, ενίσχυση του θρακικού μετώπου.
Έγινε απόβαση  12.000 στρατιωτών και αξιωματικών στο Λαύριο και πορεία προς Αθήνα.
Ο Κων/νος παραιτήθηκε και στο θρόνο του ανέβηκε ο Γεώργιος Β' ,
Έγινε εγκατάσταση επαναστατικής κυβέρνησης,

Η ελληνική κυβέρνηση αναγκάστηκε να υπογράψει την ανακωχή των Μουδανιών (Οκτώβριος του 1922).
Όροι της ανακωχής :
- Η ανατολική Θράκη ενσωματώθηκε στην Τουρκία.
- Ο ελληνικός στρατός αποχώρησε.

Κύμα προσφύγων μετακινήθηκε προς την Ελλάδα.
Το Νοέμβριο του 1922, καταδικάζονται σε θάνατο (δίκη των εξ) και εκτελούνται οι έξι ως υπεύθυνοι της Μικρασιατικής τραγωδίας,

Η συνθήκη της Λοζάνης (1923)
Εκπρόσωπος Ελλάδας : Ελευθέριος Βενιζέλος.

Όροι της συνθήκης
Η Τουρκία γίνεται κυρίαρχη της ανατολικής Θράκης και της Μικράς Ασίας (με την Ίμβρο και την Τένεδο).
Εφαρμόζεται υποχρεωτική ανταλλαγή των ορθόδοξων χριστιανών της Τουρκίας με τους μουσουλμάνους της Ελλάδας. Εξαιρέθηκαν οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης (και το Πατριαρχείο), της Ίμβρου και της Τενέδου καθώς και οι μουσουλμάνοι της δυτικής Θράκης.

Κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις  στην Ελλάδα
  • Η κατάσταση στην Ελλάδα είναι τραγική στην οικονομία, στο προσφυγικό, πτώση μισθών,
  • Το έργο της επαναστατικής κυβέρνησης :
Ø      απαλλοτρίωση και διανομή γαιών σε πρόσφυγες και ακτήμονες γηγενείς,
Ø      υιοθέτηση του γρηγοριανού ημερολογίου (νέο ημερολόγιο),
  • Τον Οκτώβριο του 1923, η εξουσία παραδίδεται σε πολιτικούς.
  • Στις εκλογές του Δεκεμβρίου τα φιλοβασιλικά κόμματα απέχουν, στη Βουλή εκπροσωπούνται το κόμμα των Φιλελευθέρων και η Δημοκρατική Ένωση (Αλ. Παπαναστασίου)
  • Ο Γεώργιος Β' φεύγει στο εξωτερικό, Αντιβασιλέας ορίζεται οΠ. Κουντουριώτης.

Κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία
  • Ο Μουσταφά Κεμάλ ανατρέπει το σουλτανικό καθεστώς και γίνεται πρόεδρος της Τουρκικής δημοκρατίας.
  • Το κράτος της Τουρκίας αποκτά κοσμικό - λαϊκό χαρακτήρα.
  • Ο Κεμάλ εκσυγχρονίζει το κράτος με μεταρρυθμίσεις ριζοσπαστικές :
- αντικατάσταση του οθωμανικού αλφαβήτου με το λατινικό,
- κατάργηση πολυγαμίας,
- δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες,
- απαγόρευση φεσιού και φερετζέ,
- χρήση οικογενειακών επιθέτων,
- οργάνωση συστήματος υγείας και εκπαίδευσης.

Τρίτη, 27 Μαρτίου 2018

ΕΝΟΤΗΤΑ 38




Ο Μικρασιατικός πόλεμος (1919 - 1922 )

Η ελληνική διοίκηση της Μικράς Ασίας
  • Ο Βενιζέλος αποστέλλει ύπατο αρμοστή στη Μικρά Ασία τον έμπειρο στη διοίκηση, νομομαθή Αριστείδη Στεργιάδη. Εντολή προς αυτόν : ισοτιμία απέναντι σε όλους τους κατοίκους.
  • Στην πολιτική του Στεργιάδη αντιτάχθηκαν : η στρατιωτική ηγεσία, ο μητροπολίτης Σμύρνης Χρυσόστομος και εύποροι Έλληνες.
  • Η διοίκηση Στεργιάδη επιτέλεσε έργο στην εκπαίδευση, στην υγεία, στην οικονομία και στο προσφυγικό.

Οι επιχειρήσεις του ελληνικού στρατού έως το καλοκαίρι του 1920

  • Ο ελληνικός στρατός, με άδεια των συμμάχων, επεκτάθηκε σε βάθος 100 - 150 χλμ.
  • Οι ελληνικές στρατιωτικές επιτυχίες συντελούν στην υπογραφή της συνθήκης των Σεβρών (καλοκαίρι του 1920).
  • Οι κεμαλικοί απορρίπτουν τη συνθήκη.
  • Οι σύμμαχοι υποχωρούν.

Μετά τη συνθήκη των Σεβρών
  • Ο Βενιζέλος δέχεται δολοφονική επίθεση στο Παρίσι από φιλοβασιλικούς (1920).
  • Εκδικούμενοι οι βενιζελικοί δολοφονούν τον Ίωνα Δραγούμη.
  • Επιστρέφοντας ο Βενιζέλος ελαφρά τραυματισμένος στην Ελλάδα, προκηρύσσει εκλογές.
  • Οι εκλογές διενεργούνται το Νοέμβριο του 1920.
  • Κύριοι εκλογικοί αντίπαλοι : το κόμμα των Φιλελευθέρων και η αντιβενιζελική συμμαχία με ηγέτη το Δημήτριο Γούναρη, η οποία επικράτησε στις εκλογές.
  • Ο Βενιζέλος αναχωρεί για τη Γαλλία,
  • Λόγοι της αποτυχίας του Βενιζέλου :
Ø      Κόπωση από τους συνεχείς πολέμους (Βαλκανικοί, Α' Παγκόσμιος, Μικρασιατικός)
Ø      Υποσχέσεις των αντιβενιζελικών για τερματισμό του πολέμου
  • Ο Αλέξανδρος, που εκτελεί χρέη βασιλιά, πεθαίνει αιφνίδια.
  • Διενεργείται δημοψήφισμα σχετικά με την επάνοδο ή όχι του Κωνσταντίνου.
  • Ως αποτέλεσμα  - προϊόν και νοθείας - το Δεκέμβριο του 1920 ο Κωνσταντίνος επιστρέφει στην Ελλάδα,
  • Η επιστροφή του βασιλιά, ανεπιθύμητου στις Δυνάμεις, συντελεί (προσχηματικά) στην αναθεώρηση της στάσης τους απέναντι στην Ελλάδα.
  • Αντίθετα, ο Κεμάλ ενισχύει τη θέση του με την υπογραφή συμφωνιών με τη Σοβιετική Ένωση, τη Γαλλία και την Ιταλία, το Μάρτιο του 1921 .
  • Γάλλοι και Ιταλοί αποχωρούν από τη Μικρά Ασία έναντι ανταλλαγμάτων.
  • Την Ελλάδα στηρίζει μόνο η αγγλική διπλωματία.
  • Η νέα κυβέρνηση συνεχίζει τον πόλεμο, ο στρατός φτάνει έως έξω από την Άγκυρα (καλοκαίρι 1921).
  • Στη γραμμή Αφιόν Καραχισάρ - Κιουτάχειας - Εσκί Σεχίρ παραμένει καθηλωμένος για ένα χρόνο.
  • Στο εσωτερικό της Ελλάδας τα οικονομικά προβλήματα οξύνονται.
  • Το Μάρτιο του 1922, ο Παπαναστασίου και οι συνεργάτες του δημοσιεύουν το ««Δημοκρατικό Μανιφέστο», στο οποίο καταλογίζουν βαρύτατες ευθύνες στο βασιλιά,
  • Στις 13 Αυγούστου 1922 αρχίζει η τουρκική αντεπίθεση. Η ελληνική άμυνα καταρρέει και ο στρατός υποχωρεί, παρασύροντας και πλήθη προσφύγων.
  • Στις 27 Αυγούστου 1922, οι κεμαλικοί μπαίνουν στη Σμύρνη, την πυρπολούν, Έλληνες και Αρμένιοι σφάζονται, όσοι σώθηκαν έγιναν πρόσφυγες.

Δευτέρα, 26 Μαρτίου 2018

ΕΝΟΤΗΤΑ 34





Η λήξη του Α' Παγκόσμιου πολέμου και οι μεταπολεμικές ρυθμίσεις

Το συνέδριο του Παρισιού

Στο συνέδριο της Ειρήνης, στο Παρίσι (1919 - 1920), με το οποίο έκλεισε η
αυλαία του Α' Παγκόσμιου πολέμου, επιβλήθηκαν βαρείς όροι (αποζημιώσεις
και απώλεια εδαφών) από τους νικητές στους ηττημένους.

Ζητούμενο ήταν:
  • η εξουθένωση της Γερμανίας,
  • ο περιορισμός της ισχύος και της επιρροής της Σοβιετικής Ένωσης,
  • η κατ' επιλογήν εφαρμογή της αρχής της αυτοδιάθεσης.

Με κάθε ηττημένη χώρα υπογράφηκε χωριστή συνθήκη ειρήνης.

v     Η συνθήκη των Βερσαλιών με τη Γερμανία. ( Η Γερμανία έχασε εδάφη,
πλήρωσε αποζημιώσεις και αφοπλίστηκε. )

v     Η συνθήκη του Αγίου Γερμανού με την Αυστρία. (Η Αυστρία αναγνώρισε
ως ανεξάρτητες την Ουγγαρία, την Τσεχοσλοβακία, τη Γιουγκοσλαβία και την
Πολωνία. )

v     Η συνθήκη του Τριανόν με την Ουγγαρία, ( Η Ουγγαρία παραχωρούσε
εδάφη στην Τσεχοσλοβακία, τη Γιουγκοσλαβία και τη Ρουμανία.)

v     Η συνθήκη του Νεϊγύ με τη Βουλγαρία. ( Η Βουλγαρία έχασε εδάφη προς
όφελος της Ελλάδας, της Ρουμανίας και της Σερβίας,)

v     Η συνθήκη των Σεβρών με την οθωμανική Αυτοκρατορία. (Δημιουργούσε
την Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών.)

v     Ιδρύθηκε επίσης η Κοινωνία των Εθνών (ΚτΕ), διεθνής οργανισμός,
πρόδρομος του σημερινού ΟΗΕ, με την ελπίδα να διασφαλιστεί η μελλοντική
ειρήνη.