ΕΝΟΤΗΤΑ 7

ΕΝΟΤΗΤΑ 7

Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις παραδουνάβιες ηγεμονίες

Η ίδρυση και η ανάπτυξη της Φιλικής Εταιρείας

Η Φιλική Εταιρεία ήταν μια μυστική οργάνωση που σκοπό είχε να προετοιμάσει την επανάσταση των Ελλήνων. Δημιουργήθηκε στην Οδησσό της Ρωσίας το 1814 με πρωτεργάτες τους Ν. Σκουφά, Αθ. Τσακάλωφ, Εμμ. Ξάνθο, Π. Αναγνωστόπουλο.

Οι δυσκολίες που αντιμετώπιζε:

·      Η διασπορά του ελληνισμού σε μεγάλο γεωγραφικό χώρο.

·      Η ανάγκη διατήρησης μεγάλης μυστικότητας.

·      Η υπερνίκηση των δισταγμών των Ελλήνων. 

·      Η κινητοποίηση ανθρώπων διαφορετικών κοινωνικών ομάδων.

Οι ευνοϊκές προϋποθέσεις για το έργο της:

·      Τα εσωτερικά προβλήματα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

·      Η διάδοση των ιδεών της γαλλικής επανάστασης μεταξύ των Ελλήνων.

·      Η ωρίμανση του αιτήματος για τη δημιουργία ανεξάρτητου ελληνικού κράτους.

Στοιχεία  οργάνωσής της:

·      Δοκιμασία.

·      Ένταξη και όρκος πίστης.

·      Προβλεπόμενη τιμωρία για τους παραβάτες ο θάνατος.

·      Χρήση ψευδώνυμων και επικοινωνία με κρυπτογραφικό αλφάβητο.

Η ηγεσία της:

Παρέμενε μυστική και ανατέθηκε στον Αλέξανδρο Υψηλάντη, αξιωματικό του ρωσικού στρατού, ο οποίος ανακηρύχθηκε Γενικός Επίτροπος της Αόρατης Αρχής. Ο Ι. Καποδίστριας αρνήθηκε.

Η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις Ηγεμονίες

Λόγοι για τους οποίους η επανάσταση ξεκίνησε από τις παραδουνάβιες ηγεμονίες:

·      Δεν υπήρχε εκεί οθωμανικός στρατός.

·      Η περιοχή ήταν κοντά στα σύνορα με τη Ρωσία.

·      Θα μπορούσαν να βοηθήσουν την επανάσταση διάφοροι Βαλκάνιοι ηγέτες.

Η έναρξη της επανάστασης:

Ο Υψηλάντης κήρυξε την επανάσταση στο Ιάσιο της Βλαχίας στις 24 Φεβρ. 1821.

Τα προβλήματα που αντιμετώπισε το κίνημα του Υψηλάντη:

·      Οι πλούσιοι Έλληνες των Ηγεμονιών δεν βοήθησαν.

·      Ο Τσάρος αποκήρυξε την επανάσταση αλλά δεν έστειλε στρατό να την καταπνίξει.

·      Ο Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ αναγκάστηκε να αφορίσει τους επαναστάτες.

·      Ο τοπικός ηγέτης Βλαντιμηρέσκου θεωρήθηκε προδότης και εκτελέστηκε.

Το τέλος της επανάστασης στις Ηγεμονίες:

Μετά την ήττα στο Δραγατσάνι ο Υψηλάντης συνελήφθη στην Αυστρία, και η επανάσταση απέτυχε. 

Τα είδη των πηγών

 Πατήστε ΕΔΩ

ΕΝΟΤΗΤΑ 5

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821 ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΔΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΕΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 5

Ο ελληνισμός από τα μέσα του 18^ου αι. έως τις αρχές του 19^ου αι.

Οικονομικοί  και κοινωνικοί μετασχηματισμοί

Συγκυρίες που ευνόησαν τους Έλληνες πλοιοκτήτες:

·      Η ρωσοτουρκική συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774), που επέτρεπε την ελεύθερη κίνηση των πλοίων με ρωσική σημαία στα Στενά.

·      Οι ναπολεόντειοι πόλεμοι (1797-1815),που είχαν ως συνέπεια την περιορισμένη παρουσία αγγλικών και γαλλικών πλοίων στη Μεσόγειο.

Αποτελέσματα της ευνοϊκής συγκυρίας για τους Έλληνες:

·      Οι Έλληνες έλεγξαν σημαντικό μέρος του εμπορίου.

·      Ελληνικές πόλεις αναπτύχθηκαν σε σημαντικά εμπορικά κέντρα.

·      Ενισχύθηκαν οι ελληνικές παροικίες.

Η στάση της εκκλησίας απέναντι στην επανάσταση:

• Η ορθόδοξη εκκλησία εναντιωνόταν στις ιδέες του διαφωτισμού.
• Ορισμένοι, όμως, κληρικοί υιοθέτησαν τις διαφωτιστικές αντιλήψεις.

Οι Φαναριώτες

·      Ήταν Έλληνες από αρχοντικές οικογένειες που κατοικούσαν στο Φανάρι.

·      Ήταν μορφωμένοι και καταλάμβαναν υψηλές θέσεις στην οθωμανική διοίκηση.

·      Τον 18^ο αι. διορίζονταν ηγεμόνες στις αυτόνομες παραδουνάβιες ηγεμονίες.

Οι προεστοί

·      Διοικούσαν τις ελληνορθόδοξες κοινότητες και συγκέντρωναν τους φόρους.

·      Είχαν μεγάλη πολιτική επιρροή στους τοπικούς Τούρκους αξιωματούχους.

Οι έμποροι και οι καραβοκύρηδες

·      Βελτίωναν την οικονομική τους κατάσταση.

·      Ενδιαφέρονταν για τη διάδοση των νεoτερικών ιδεών.

Οι κλέφτες

·      Ήταν αγρότες που κατέφευγαν στα βουνά.

·       Επιδίδονταν αδιακρίτως στη ληστεία.

·      Οι αγροτικοί πληθυσμοί συχνά τους υποστήριζαν από θαυμασμό ή φόβο.

·      Υμνήθηκαν στα δημοτικά τραγούδια ως πρότυπα ανυπότακτης στάσης.

Οι αρματολοί

·      Ήταν ένοπλα σώματα οργανωμένα από την οθωμανική διοίκηση για την τήρηση της τάξης.

Οι αγρότες

·      Ξεπερνούσαν το 80 % του πληθυσμού.

·      Καλλιεργούσαν κρατικά ή ιδιωτικά κτήματα που ανήκαν σε Τούρκους.

·      Η ζωή τους ήταν δύσκολη.

Οι απασχολούμενοι στο εμπόριο και τη ναυτιλία

·      Αυξάνονταν με τη συνεχή ανάπτυξη της ναυτιλίας και του εμπορίου.

Κινήματα εναντίον της οθωμανικής κυριαρχίας

·      Το 1770 οργανώθηκε με ρωσική υποκίνηση επανάσταση, τα λεγόμενα «ορλοφικά», στην Πελοπόννησο.

·      Ο Λάμπρος Κατσώνης, απεσταλμένος και αυτός της Ρωσίας, προσπάθησε να οδηγήσει σε εξέγερση τους κατοίκους των νησιών του Αιγαίου.

·      Οι Σουλιώτες συγκρούστηκαν με τον Αλή πασά των Ιωαννίνων από το 1789   έως το 1804.                                             

Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός

Ορισμός του Νεοελληνικού Διαφωτισμού:

Ο νεοελληνικός διαφωτισμός ήταν ένα πνευματικό – ιδεολογικό κίνημα που επιδίωκε τη διάδοση των διαφωτιστικών ιδεών μεταξύ των Ελλήνων με σκοπό την ιδεολογική προετοιμασία για τον αγώνα της ελευθερίας. Το κίνημα διαμορφώθηκε στα μέσα του 18^ου αιώνα και αναπτύχθηκε αρχικά στις παροικίες και σε ορισμένα μεγάλα εμπορικά κέντρα του ελληνισμού (Σμύρνη, Γιάννενα, Χίος).

Κύριες ιδέες των προοδευτικών Ελλήνων διαφωτιστών:

·      Συνέδεσαν τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό με τον αγώνα για ελευθερία.

·      Θεωρούσαν ότι η εκπαίδευση πρέπει να θεμελιωθεί στις φυσικές επιστήμες 

και να γίνεται στη λαϊκή γλώσσα.

Η αντίδραση των συντηρητικών λογίων στις ιδέες του διαφωτισμού:

·      Απέρριπταν τις διαφωτιστικές ιδέες.

·      Συνέδεαν την εκπαίδευση με τη θρησκευτική παράδοση 

και την αρχαΐζουσα γλώσσα.

Οι κυριότεροι εκπρόσωποι του νεοελληνικού διαφωτισμού:

Ο Ρήγας Φερραίος:

·      Πρότεινε τη δημιουργία μιας Ελληνικής Δημοκρατίας που θα αντικαθιστούσε την οθωμανική αυτοκρατορία.

·      Το έργο του Νέα Πολιτική Διοίκηση ήταν έντονα επηρεασμένο από τις ιδέες της γαλλικής επανάστασης και ειδικά από τη ριζοσπαστική της φάση.

·      Πλήρωσε με τη ζωή του το όραμά του.

Ο Αδαμάντιος Κοραής:

·      Θεωρούσε ότι οι Έλληνες, για να κερδίσουν την ελευθερία τους, θα έπρεπε πρώτα να μορφωθούν.

·      Στη γλώσσα ακολούθησε τη λεγόμενη «μέση» οδό: μια ελληνική που δε θα ήταν ούτε αρχαΐζουσα ούτε δημοτική.

Άλλοι σημαντικοί διαφωτιστές ήταν: Ο Ανώνυμος συγγραφέας της Ελληνικής Νομαρχίας, ο Ι. Μοισιόδακας, ο Δ. Καταρτζής, ο Κ. Κούμας και ο Θ. Καΐρης.

ΕΝΟΤΗΤΑ 6

                                                          

              Τα επαναστατικά κινήματα των ετών 1820-1821 στην Ευρώπη

Οι ευρωπαϊκοί λαοί αμφισβήτησαν τις αποφάσεις του συνεδρίου της Βιέννης (1815) διατυπώνοντας πολιτικές και εθνικές διεκδικήσεις.

Πολιτικές διεκδικήσεις

·      Σύνταγμα

·      Κοινοβουλευτικοί θεσμοί

·      Αναγνώριση ατομικών ελευθεριών και πολιτικών δικαιωμάτων.

Εθνικές διεκδικήσεις

Η συνειδητοποίηση της ιδέας του έθνους είχε ως αποτέλεσμα εθνικές διεκδικήσεις, καθώς πληθυσμοί με ίδια εθνική συνείδηση δε διέθεταν κράτος, επειδή:

·      ζούσαν σε μεγάλες πολυεθνικές αυτοκρατορίες (Αυστριακή, Οθωμανική).

·      ζούσαν διάσπαρτοι σε διάφορα κράτη (γερμανικό, ιταλικό, πολωνικό έθνος).

Αρχή των εθνοτήτων = η επιδίωξη να συγκεντρωθούν όλοι οι ομοεθνείς σε ένα κράτος ( έθνος = κράτος).

Κατά τους Γερμανούς φιλοσόφους η έννοια του έθνους βασίζεται σε τρία στοιχεία:

·      την ιστορία

·      τη γλώσσα

·      τη θρησκεία. 

Οι επαναστάσεις των ετών 1820-1821

·      Η επανάσταση στην Ισπανία (1820).  Αίτημα : σύνταγμα. Ακολούθησε εμφύλιος. Η επανάσταση καταπνίγηκε από γαλλικό στρατό. Ξέσπασαν απελευθερωτικές επαναστάσεις στη Λατινική Αμερική.          

·      Οι επαναστάσεις στην Ιταλία (1820-1821) . Καρμπονάροι. Κατά της Αυστρίας. Διεκδικούν εθνική ελευθερία και σύνταγμα. Καταπνίγηκε από Αυστριακούς.       

·      Η επανάσταση στην Ελλάδα (1821).  Η μόνη που πέτυχε.               

ΕΝΟΤΗΤΑ 23

ΕΝΟΤΗΤΑ  23

ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ ΕΔΩ

Η ελληνική οικονομία και κοινωνία κατά το 19ο αι

.

Η έκταση : Η Ελλάδα μεγάλωσε δύο φορές, με τα Επτάνησα (1864), με τη Θεσσαλία και Άρτα (1881).

Ο πληθυσμός: Το 1830, 750.000 κάτοικοι , διπλάσιοι ζούσαν εκτός συνόρων,

Οικονομία : Αγροτικός τομέας : 5.000.000 στρέμματα ήταν οι καλλιεργήσιμες εθνικές γαίες.

Το κράτος δεν τις μοίρασε, δεν τις πούλησε και μεγάλο μέρος καταπατήθηκε και

μετατράπηκε σε ιδιοκτησίες.

1871 : Ο Α. Κουμουνδούρος μοίρασε όσες είχαν απομείνει.

Στη Θεσσαλία προέκυψε το πρόβλημα των τσιφλικιών που ανήκουν σε Τούρκους γαιοκτήμονες και καλλιεργούνταν από Έλληνες κολίγους που έχασαν τα δικαιώματα τους όταν τα τσιφλίκια πουλήθηκαν σε Έλληνες κεφαλαιούχους.

Κύρια προϊόντα η σταφίδα, οι ελιές, τα καπνά, τα σιτηρά.

Η σταφίδα εξελίχθηκε σε μονοκαλλιέργεια και αυτό σήμαινε συσσώρευση πλούτου αλλά και κλονισμό των τοπικών κοινωνιών όταν δεν πουλιέται (σταφιδικές κρίσεις),

Εμπόριο : Εξάγονταν αγροτικά προϊόντα σταφίδες, λάδι, κ.α, και εισάγονταν σιτάρι, υφάσματα, ξυλεία, άνθρακας, μηχανήματα.

Ναυτιλία : Υπήρξε μοχλός οικονομικής ανάπτυξης. Η Πάτρα ήταν το λιμάνι εξαγωγής σταφίδας.

Η Σύρος εμπορικό κέντρο της Μεσογείου και αργότερα αναπτύσσεται ο Πειραιάς.

1841 : Ιδρύεται η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας (Ε.Τ.Ε.) με δικαίωμα να εκδίδει χαρτονομίσματα.

Βιομηχανία : Αναπτύχθηκε αργά επειδή υπήρχε : α) έλλειψη κεφαλαίων, πρώτων υλών και εργατικών χεριών, β) μικρή αγορά, γ) η εισαγωγή φτηνών βιομηχανικών προϊόντων.

Τα ελληνικά κεφάλαια του εξωτερικού επενδύονται ευκαιριακά με ευνοϊκούς όρους της πολιτικής του Χ. Τρικούπη. Η οικονομική ανάπτυξη ήταν η υψηλότερη των Βαλκανίων.

Κοινωνία :Οι αγρότες αποτελούσαν την πλειονότητα των κατοίκων, μικροϊδιοκτήτες καλλιεργούσαν με τις οικογένειες τους τα κτήματα, Οι κολίγοι ήταν ιδιαίτερη κατηγορία.

Τα αστικά στρώματα : Οι επιχειρηματίες στο εμπόριο, τη ναυτιλία, στις τραπεζικές εργασίες, στη βιομηχανία καθώς και οι δημόσιοι υπάλληλοι ενίσχυαν δυναμικά την οικονομία.

Εργάτες : Ζούσαν σε άθλιες συνθήκες, εμφανίζονται αργά λόγω της καθυστερημένης εκβιομηχάνισης.

Η μετανάστευση : Το 19ο αι, προς τις παροικίες του ελληνισμού ιδίως την Αίγυπτο και λόγω των σταφιδικών κρίσεων από την Πελ/νησο προς την Αμερική.

Οι αγώνες των κολίγων : 1910 Κιλελέρ ένοπλη σύγκρουση με το κράτος που οδήγησε στη διανομή τσιφλικιών,

Εργατικό κίνημα :1870 : Έχουμε τις πρώτες εργατικές απεργίες παράλληλα διαδίδονται οι σοσιαλιστικές ιδέες,

1891 : Γιορτάζεται πρώτη φορά η εργατική Πρωτομαγιά.

Γυναικείο ζήτημα : Η αστικοποίηση έφερε ως κύριο αίτημα την ανάγκη εκπαίδευσης των γυναικών.

Η ελληνική ιστορία σε graphic novel

 Όσοι αγαπάτε την ιστορία και ενδιαφέρεστε να διαβάσετε για σπουδαία γεγονότα αλλά βαριέστε το βιβλίο, δείτε ΕΔΩ για μια καταπληκτική σειρά graphic novels του σχεδιαστή και σεναριογράφου Θανάση Πέτρου. Ρωτήστε με για περισσότερες πληροφορίες.

Skills4Life για τους μαθητές της Γ Γυμνασίου

 

Skills4Life για τους μαθητές του Γυμνασίου και της Α’ Λυκείου

Ένα νέο, σύγχρονο, εργαλείο για τους μαθητές/τριες του Γυμνασίου και της Α΄ Λυκείου είναι διαθέσιμο από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με στόχο να καλλιεργήσουν τις δεξιότητές τους στα Μαθηματικά, τις Φυσικές Επιστήμες και την Κατανόηση Κειμένου. Πρόκειται για τη νέα Τράπεζα Θεμάτων Skills4Life που αναπτύσσεται σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και περιλαμβάνει θέματα με έμφαση στην εφαρμογή της σχολικής γνώσης για την αντιμετώπιση πρακτικών ζητημάτων και απαιτήσεων της καθημερινής ζωής. Με τον τρόπο αυτό η Τράπεζα βοηθά: Τους/τις μαθητές/τριες να εξοικειωθούν με τέτοια θέματα, προκειμένου να ενισχύσουν τις δεξιότητές τους σε βασικούς εγγραμματισμούς. Πρόκειται για μια νέα φιλοσοφία μάθησης, η οποία σε σημαντικό βαθμό ενσωματώνεται στα Νέα Προγράμματα Σπουδών και αξιολογείται σε μια σειρά διεθνών ερευνών. Τους/τις εκπαιδευτικούς να έχουν πρόσβαση σε θέματα αυτής της λογικής, προκειμένου να τα εντάξουν στη διδασκαλία τους. Τη σχολική κοινότητα να εξοικειωθεί με την επίλυση προβλημάτων και την απάντησή τους σε ψηφιακό περιβάλλον. Η Τράπεζα αριθμεί ήδη 133 θέματα διαβαθμισμένης δυσκολίας (42 στα Μαθηματικά, 42 στις Φυσικές Επιστήμες, 49 στην Κατανόηση Κειμένου), τα οποία περιλαμβάνουν συνολικά 482 ερωτήσεις (113 στα Μαθηματικά, 160 στις Φυσικές Επιστήμες, 209 στην Κατανόηση Κειμένου). Τα θέματα εμφανίζουν ποικιλία και περιλαμβάνουν ερωτήσεις κλειστού τύπου, σύντομης απάντησης και μεικτού τύπου. Πολλές ερωτήσεις αναπτύσσονται σε διαδραστικό περιβάλλον και βασίζονται σε προσομοιώσεις (ιδιαίτερα στις Φυσικές Επιστήμες και στα Μαθηματικά). Για κάθε ερώτηση που περιλαμβάνεται στα θέματα παρέχεται ανατροφοδότηση τόσο για το ποια είναι η ορθή απάντηση όσο και γιατί μία άλλη απάντηση που μπορεί να δώσει ένας/μία μαθητής/τρια, δεν είναι αποδεκτή. Με αυτόν τον τρόπο οι εκπαιδευτικοί μπορούν να αναπτύξουν στρατηγικές αντιμετώπισης των λαθών των μαθητών τους. Το περιβάλλον της Τράπεζας, είναι ειδικά σχεδιασμένο, φιλικό και εύχρηστο, επιτρέποντας στους χρήστες να αξιολογούν την ποιότητα κάθε θέματος αλλά και να δημιουργούν με θέματα της επιλογής τους τον προσωπικό τους φάκελο. Για κάθε θέμα διατίθεται ένα πλήρες σύνολο μεταδεδομένων (π.χ. αξιολογούμενη δεξιότητα, περιοχή εφαρμογής, επίπεδο δυσκολίας), τα οποία αποτελούν επίσης κριτήρια αναζήτησης θεμάτων στην Τράπεζα. Η ανάπτυξη της Τράπεζας Θεμάτων Skills4Life εντάσσεται στη συνολική στρατηγική του ΥΠΑΙΘΑ για την αναβάθμιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και την καλλιέργεια βασικών δεξιοτήτων που αξιολογούνται διεθνώς. Μέσα από αυτή την πρωτοβουλία, επιδιώκεται η σύνδεση της σχολικής γνώσης με πραγματικά προβλήματα, ενισχύοντας τον αναστοχασμό, την κριτική σκέψη και τη χρήση ψηφιακών εργαλείων στη μάθηση. Η Τράπεζα είναι υπό συνεχή διαμόρφωση και εμπλουτισμό, είναι ανοικτή προς όλους/ες (εκπαιδευτικούς, γονείς, μαθητές- ιδιαίτερα χρήσιμη για μαθητές/τριες της Γ΄ Γυμνασίου και της Α΄ Λυκείου) στη διεύθυνση https://skills4life.gr/  και προσφέρεται δωρεάν. https://www.minedu.gov.gr/news/60799-12-02-25-skills4life-gia-tous-mathites-tougymnasiou-kai-tis-a-lykeiou

Εν. 5 σχεδιάγραμμα : Ειρήνη - πόλεμος

 Για το σχεδιάγραμμα της εν. 5 πατήστε ΕΔΩ

Το περιοδικό του σχολείου μας για το 2024 !

 Για να δείτε την εφημερίδα του σχολείου πατήστε ΕΔΩ

ΕΝΟΤΗΤΑ 44

Το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα κατά το Μεσοπόλεμο

Η ηχογράφηση ΕΔΩ

Η αποκατάσταση των προσφύγων:

·        Η στέγαση και η επαγγελματική αποκατάσταση των προσφύγων ήταν ένα άμεσο ζήτημα που είχε να αντιμετωπίσει η ελληνική κοινωνία του Μεσοπολέμου. 

·        Η Κοινωνία των Εθνών (ΚτΕ) βοήθησε την Ελλάδα να συνάψει δάνειο και ίδρυσε την Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων (ΕΑΠ).

·        Η ΕΑΠ ήταν ένας αυτόνομος οργανισμός που λειτούργησε, σε συνεργασία με το ελληνικό κράτος, από το 1923 έως το 1930. Ασχολήθηκε κυρίως με την αποκατάσταση των προσφύγων στην ύπαιθρο.

·        Την αποκατάσταση των προσφύγων στις πόλεις ανέλαβε κυρίως το ελληνικό κράτος που δημιούργησε προσφυγικούς συνοικισμούς ενώ οι ευκατάστατοι πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν σε περιοχές που επέλεξαν οι ίδιοι. 

Η αντιπαλότητα ανάμεσα στους γηγενείς Έλληνες και στους πρόσφυγες: 

·        Οι πρόσφυγες αντιμετωπίστηκαν αρνητικά από τους γηγενείς, γιατί:

Ø      αποκαταστάθηκαν σε γη που οι ντόπιοι θεωρούσαν δική τους,

Ø      εργάζονταν με χαμηλά μεροκάματα προκαλώντας πτώση των αμοιβών,

Ø      ήταν στην πλειονότητά τους βενιζελικοί και αυτό τους έκανε ανεπιθύμητους στην αντιβενιζελική Παλαιά Ελλάδα,

Ø      είχαν πρωτάκουστα ονόματα, έτρωγαν άγνωστα φαγητά και οι γυναίκες τους εργάζονταν σε ξένες δουλειές. 

·        Για πολλά χρόνια ο όρος «πρόσφυγας» είχε υποτιμητική σημασία.

Οι συνέπειες για την Ελλάδα από την άφιξη των προσφύγων:

·        Σε πολιτικό επίπεδο

Ø      Εγκαταλείφθηκε η Μεγάλη Ιδέα, καθώς η πλειονότητα των Ελλήνων συγκεντρώθηκε μέσα στα όρια του ελληνικού κράτους.

Ø      Με την εγκατάσταση των προσφύγων στη Μακεδονία και τη Θράκη ενισχύθηκε η εθνική ομοιογένεια.

Ø      Οι περισσότεροι πρόσφυγες ήταν βενιζελικοί, ενώ αργότερα πολλοί έγιναν κομμουνιστές και σοσιαλιστές και πρωτοστάτησαν στους κοινωνικούς αγώνες.

·        Σε οικονομικό επίπεδο

Ø      Ενισχύθηκε η αγροτική οικονομία.

Ø      Τονώθηκε το εμπόριο και η βιομηχανία.

·        Σε κοινωνικό επίπεδο

Ø      Οι πρόσφυγες έφεραν στην Ελλάδα τις συνήθειες και τον τρόπο ζωής τους, το ρεμπέτικο τραγούδι και τη μαγειρική τους.

Ø      Με την έξοδο πολλών γυναικών προσφύγων αλλά και γηγενών στην εργασία άρχισε να αμφισβητείται η αντίληψη ότι η γυναίκα είναι υποχείριο του άνδρα.

·        Σε πολιτισμικό επίπεδο

Ø      Οι πρόσφυγες ανανέωσαν τα ελληνικά γράμματα και τις τέχνες.

ΕΝΟΤΗΤΑ 39

Εξελίξεις σε Ελλάδα και Τουρκία μετά το Μικρασιατικό πόλεμο

Η ηχογράφηση ΕΔΩ

Ελλάδα : το κίνημα του 1922

Εκδηλώνεται κίνημα του στρατού και του στόλου στη Χίο και τη Λέσβο,

με πρωταγωνιστές τους συνταγματάρχες Νικόλαο Πλαστήρα και Στυλιανό Γονατά.

Αιτήματα : παραίτηση βασιλιά , διάλυση βουλής, σχηματισμός νέας κυβέρνησης αποδεκτής από την Αντάντ, ενίσχυση του θρακικού μετώπου.

Έγινε απόβαση  12.000 στρατιωτών και αξιωματικών στο Λαύριο και πορεία προς Αθήνα.

Ο Κων/νος παραιτήθηκε και στο θρόνο του ανέβηκε ο Γεώργιος Β' ,

Έγινε εγκατάσταση επαναστατικής κυβέρνησης,

Η ελληνική κυβέρνηση αναγκάστηκε να υπογράψει την ανακωχή των Μουδανιών (Οκτώβριος του 1922).

Όροι της ανακωχής :

- Η ανατολική Θράκη ενσωματώθηκε στην Τουρκία.

- Ο ελληνικός στρατός αποχώρησε.

Κύμα προσφύγων μετακινήθηκε προς την Ελλάδα.

Το Νοέμβριο του 1922, καταδικάζονται σε θάνατο (δίκη των εξ) και εκτελούνται οι έξι ως υπεύθυνοι της Μικρασιατικής τραγωδίας,

Η συνθήκη της Λοζάνης (1923)

Εκπρόσωπος Ελλάδας : Ελευθέριος Βενιζέλος.

Όροι της συνθήκης

Η Τουρκία γίνεται κυρίαρχη της ανατολικής Θράκης και της Μικράς Ασίας (με την Ίμβρο και την Τένεδο). Οριστικά σύνορα μεταξύ Ελλάδας - Τουρκίας.

Εφαρμόζεται υποχρεωτική ανταλλαγή των ορθόδοξων χριστιανών της Τουρκίας με τους μουσουλμάνους της Ελλάδας. Εξαιρέθηκαν οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης (και το Πατριαρχείο), της Ίμβρου και της Τενέδου καθώς και οι μουσουλμάνοι της δυτικής Θράκης.

Κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις  στην Ελλάδα

• Η κατάσταση στην Ελλάδα είναι τραγική στην οικονομία, στο προσφυγικό, πτώση μισθών,
• Το έργο της επαναστατικής κυβέρνησης :

Ø      απαλλοτρίωση και διανομή γαιών σε πρόσφυγες και ακτήμονες γηγενείς,

Ø      υιοθέτηση του γρηγοριανού ημερολογίου (νέο ημερολόγιο),

• Τον Οκτώβριο του 1923, η εξουσία παραδίδεται σε πολιτικούς.
• Στις εκλογές του Δεκεμβρίου τα φιλοβασιλικά κόμματα απέχουν, στη Βουλή εκπροσωπούνται το κόμμα των Φιλελευθέρων και η Δημοκρατική Ένωση (Αλ. Παπαναστασίου)
• Ο Γεώργιος Β' φεύγει στο εξωτερικό, Αντιβασιλέας ορίζεται οΠ. Κουντουριώτης.

Κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία

• Ο Μουσταφά Κεμάλ ανατρέπει το σουλτανικό καθεστώς και γίνεται πρόεδρος της Τουρκικής δημοκρατίας.
• Το κράτος της Τουρκίας αποκτά κοσμικό - λαϊκό χαρακτήρα.
• Ο Κεμάλ εκσυγχρονίζει το κράτος με μεταρρυθμίσεις ριζοσπαστικές :

- αντικατάσταση του οθωμανικού αλφαβήτου με το λατινικό,

- κατάργηση πολυγαμίας,

- δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες,

- απαγόρευση φεσιού και φερετζέ,

- χρήση οικογενειακών επιθέτων,

- οργάνωση συστήματος υγείας και εκπαίδευσης.

ΕΝΟΤΗΤΑ 3 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ

 «Με αφορμή τα συχνά φαινόμενα ρατσισμού που έρχονται στη δημοσιότητα και τις σχετικές για το θέμα συζητήσεις να γράψετε ένα κείμενο στο οποίο να αναφέρετε τα αίτια και τους τρόπους αντιμετώπισης του φαινομένου».

 

 

Πρόλογος → Μολονότι η ισότητα όλων των ανθρώπων ανεξαρτήτως χρώματος, θρησκείας, φυλής, φύλου και πολιτικών πεποιθήσεων είναι κατοχυρωμένη συνταγματικά, τα φαινόμενα ρατσισμού αυξάνονται με ανησυχητικούς ρυθμούς

 

Κύριο μέρος

 

1η παράγραφος → Αίτια ρατσισμού

 

·         Πλήθος μεταναστών → Αρνητικά συναισθήματα στους γηγενείς κατοίκους, που τους βλέπουν ως κατώτερους και ως απειλή για τη σωματική ακεραιότητα, την περιουσία και τη δουλειά τους.

·         Ξενοφοβία και προκατάληψη ότι οι μετανάστες απειλούν τη σύσταση του έθνους.

·         Λανθασμένα πρότυπα και στερεότυπα, που περνούν στα παιδιά από το σχολείο, τα ΜΜΕ και την οικογένεια και που τα οδηγούν σε λάθος συμπεριφορές, π.χ. ανωτερότητα των λευκών έναντι των μαύρων, των ανδρών έναντι των γυναικών, των «κανονικών» ανθρώπων έναντι των ατόμων με ειδικές ανάγκες, των ντόπιων έναντι των μεταναστών.

·         Ύπαρξη ακραίων ομάδων – συνήθως εθνικιστικών πεποιθήσεων. Για να αναδείξουν την αξία τους και να προσελκύσουν οπαδούς, υπερτονίζουν την ανωτερότητά τους σε βάρος των υπόλοιπων εθνικοτήτων.

 

2η παράγραφος → Τρόποι αντιμετώπισης του ρατσισμού

 

·         Σωστή εκπαίδευση των νέων. Πυρήνας της τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και ιδεώδη, ώστε οι μαθητές να απαλλαγούν από τις προκαταλήψεις και τα στερεότυπα, που οδηγούν σε ρατσιστικές συμπεριφορές.

·         Υποχρέωση της πολιτείας, των ΜΜΕ και των πνευματικών ανθρώπων να καταγγέλλουν τα φαινόμενα ρατσισμού και να ενημερώνουν τους πολίτες για το ρατσισμό – τις αιτίες, τις αρνητικές συνέπειες και τις μορφές του - ώστε να υιοθετήσουν αντι-ρατσιστικές συμπεριφορές.

·         Αυστηρές κυρώσεις σε όσους παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα → Λειτουργούν αποτρεπτικά σε όσους σκοπεύουν να υιοθετήσουν ρατσιστικές συμπεριφορές.

·         Εφαρμογή γνήσιας δημοκρατίας  → Εξάλειψη της φτώχειας και των ανισοτήτων.

·         Τα λάθη του παρελθόντος, όπως το ολοκαύτωμα των Εβραίων από τον Χίτλερ, να διδάξουν την ανθρωπότητα για τις καταστροφικές συνέπειες του ρατσισμού 

Επίλογος → Ο ρατσισμός είναι από τα μεγαλύτερα προβλήματα των σύγχρονων κοινωνιών. Αφορά όλους μας και μόνο ενωμένοι μπορούμε να τον αντιμετωπίσουμε και να τον εξαλείψουμε